شبکه بهداشت و درمان فردیس

  روز جهانی مالاریا یک مناسبت بین‌المللی است که هر سال در ۲۵ آوریل (۵ اردیبهشت) با هدف پاسداشت تلاش‌های جهانی برای کنترل بیماری مالاریا و افزایش آگاهی در این زمینه برگزار می‌شود. خطر مالاریا جان بیش از ۳ میلیارد نفر را در ۱۰۶ کشور جهان تهدید می‌کند و تلفات سالانه آن عمدتاً در کودکان آفریقایی، آسیا، و آمریکای لاتین تنها در ۲۰۱۲ حدود ۶۲۷ هزار نفر برآورد شد که در ۲۰۱۵ با ۲۱ درصد کاهش به ۴۲۹ هزار نفر رسید . نخستین برنامه جهانی ریشه‌کنی مالاریا که اجرای آن در ۱۹۵۵ آغاز شد عمدتاً شامل سمپاشی (ددت) و تشخیص و درمان بیماران با هدف قطع چرخه انتقال بود و باعث شد بیماری در آمریکای شمالی، اروپا، شوروی سابق، تایوان، و بخش‌هایی از کارائیب، بالکان، آفریقا، و استرالیا ریشه‌کن شود و میزان تلفات در سایر مناطق نیز به‌طور چشمگیر کاهش یابد. به‌تدریج اجرای این برنامه با وقفه‌هایی روبرو شد و افزایش مقاومت پشه آنوفل به ددت، بازگشت مالاریا را در مناطق مختلف به دنبال داشت . انگل مالاریا نیز به داروهای نسل اول مانند کلروکین مقاوم شده بود و به‌علاوه، نگرانی‌های زیست‌محیطی باعث شد از ۱۹۶۹ تلاش‌ها در جهت توزیع و آموزش استفاده از پشه‌بند ضدمالاریا و تشخیص و درمان بیماران متمرکز شود. روش‌های درمانی نوین شامل شناسایی ژن‌های مؤثر در بیماری‌زایی، پرورش انگل‌های ژن-خاموش (ناک-اوت) مالاریا، و کنترل غیرشیمیایی پشه با دستکاری ژنتیک است . روز مالاریا از ۲۰۰۱ در ۴۴ کشور آفریقایی به مناسبت انتشار اعلامیه تاریخی آبوجا (مهار مالاریا در آفریقا، نیجریه، ۲۰۰۰) برگزار می‌شد که عمدتاً شامل برنامه‌های آموزش استفاده از پشه‌بند ضدمالاریا و توزیع دارو با مشارکت ستاره‌های فوتبال بود. با تشکیل مؤسسه «مالاریا دیگر نه» (مالاریا نو مور) در دسامبر ۲۰۰۶ به ابتکار جرج دبلیو بوش رئیس‌جمهور ایالات متحده که هدف آن ریشه‌کنی این بیماری در آفریقا تا ۲۰۱۵ بود، شرکت‌هایی مانند اِکسان‌موبیل و همچنین لیگ برتر فوتبال آمریکایی و ستاره‌های هالیوود از جمله اَشلی جود در ۲۰۰۷ به این کارزار پیوستند. ریشه‌کنی جهانی مالاریا یکی از اهداف برنامه توسعه پایدار موسوم به سند ۲۰۳۰ یونسکو (دگرگونی جهان ما: دستور کار ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار) است که در سپتامبر ۲۰۱۵ در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسید.