شبکه بهداشت و درمان فردیس

 خواب یکی از نیازهای اساسی انسان است که تاثیر گسترده ای بر سلامت، بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن و بازسازی سیستم اعصاب و سیستم عضلانی - اسکلتی دارد.هدف از این روز آکاهی درخصوص اهمیت داشتن خواب کافی است باشعار « تعادل خواب برای سلامت جهانی»

بسیاری از فعالیت های انسان اعم از رانندگی، کار و مطالعه کردن تا حدود زیادی تحت تاثیر کیفیت خواب است و اختلالات خواب به طور غیرمستقیم تهدیدکننده زندگی نیز محسوب می‌شوند؛ زیرا بخش قابل توجهی از سوانح رانندگی به علت اختلالات ناشی از خـواب اتفاق می‌افتد.اختلالات خواب مانند بی‌خوابی تاثیر منفی بر ابعـاد مختلف عملکـرد در طول روز، از جمله عملکرد شغلی دارد و حوادث شغلی در بیــن افراد دارای اختلالات خواب، رایج‌تر است؛ همچنین اختلالات خواب بـا طیف گسـترده‌ای از بیماری ها، ماننـد بیماری قلبـی و دیابـت نیز مرتبط اسـت.خوابیدن سبب تجدید قوای جسمی و روانی می‌شود.میزان نیاز به خواب، از فردی به فرد دیگر متفاوت است؛ این میزان در نـوزادان حدود ۱۸ ساعت، در کودکان ۹ الی ۱۱ ساعت و در بزرگسالان ۶ الی ۸ ساعت در شبانه روز عنوان شده است.الگوی مطلوب خواب، الگویی است که به موجب آن، فرد در زمان مناسبی از شب بخوابد، خواب خوب و آرامی داشته باشد و در ساعت مناسبی صبح از خواب برخیزد؛ داشتن خواب کافی با سرحال بودن و داشتن انرژی در طول روز ارتباط مستقیم دارد.

چند توصیه کلیدی :

* رانندگی با حالت خواب آلودگی موجب کاهش سطح هوشیاری و عملکرد شناختی رانندگان و افزایش تصادف می‌شود؛ خواب کافی در مسافرت از وقوع حوادث ناگوار رانندگی جلوگیری می‌کند.

* ساعت خوابیدن و بیدار شدن خود را منظم کنید؛ به عبارتی هر شب در زمان معینی به رختخواب بروید و هـر روز، حتی در تعطیلات در زمان معینی از خواب بیدار شوید.

* فقط اوقات خواب را در بستر بگذرانید؛ سپری کردن زمان طولانی در بستر، خواب را منقطع می‌کند؛ از مصرف نوشیدنی‌های محرک، سیگار، قلیان و مواد مخدر قبل از خواب پرهیز شود؛ چرت زدن روزانه باید نیم ساعت یا کمتر باشد.

* نیم ساعت قبل از خواب، یک دوش ۵ الی۱۰ دقیقه‌ای به خواب راحت کمک می‌کند؛ اتاق خواب باید آرام و تاریک و دمای آن متعادل باشد. پیش از خواب به نمایشگر رایانه، تبلت و موبایل نیز خیره نشوید؛ مطالعه کتاب و روزنامه توصیه می‌شود.

* اگر تا نیم ساعت در رختخواب، خوابتان نبرد، از جای خود بلند شوید و یک کار آرامش بخش انجام دهید مانند مطالعه کردن، حمام کردن، استفاده از نوشیدنی گرم و بدون کافئین و به محض احساس خواب آلودگی به رختخواب برگردید.

* روزانه به شکل منظم ورزش کنید؛ قبل از ایـن که به بستر بروید، ورزش نکنید، چون خوابیدن را دشوار می‌کنند؛ از خوردن وعده های سنگین غذایی یا نوشیدن مقدار زیادی از مایعات قبل از خواب خودداری کنید؛ اگر گرسنه بودید، یک خوراکی سبک و سالم، میل کنید.

و در آخر پژوهش ها نشان می دهند که تأثیرات خستگی بر راننده، با تأثیرات مواد مخدر همسان است، واقعیت این است که خستگی باعث شده تعادل عصبی فرد حین رانندگی کاهش یافته و توانایی بروز واکنش صحیح را مخدوش کند.گرچه در چنین شرایطی عکس العمل های طبیعی کاهش یافته اما راننده در این حالت گرایش دارد سرعتش را بیشتر کند.خواب آلودگی هنگام رانندگی با احساس سنگینی پلکها شروع می شود و به ضعف تطابق برای دیدن اشیاء نزدیک می انجامد. این موضوع وقتی روشن می شود که برای راننده خواندن عقربه های جلوی داشبورد مشکل شود و بعد از زمان معینی دوبینی عارض می شود.

احساس خشکی در دهان، بینی، حنجره و نیاز به نوشیدن آب برای رفع عطش احساس بالا رفتن حرارت بدن، خمیازه مرتب و ضعف عضلانی که باعث شده فرد در نتیجه به کلاج فشار کافی نداده و به همین دلیل تعویض دنده با سر و صدا توام می گردد. در این حالت راننده دچار خستگی شدید شده است.

بنابراین هنگام خستگی، از رانندگی کردن پرهیز نمائید. خواب آلودگی دشمن رانندگی سالم است و هوشیاری کامل راننده، ایمنی عبور و مرور در جاده یا خیابان را تضمین خواهد کرد. از این رو، چنانچه در طول رانندگی احساس خواب آلودگی بر شما غلبه نمود، حتماً نباید به رانندگی اصرار نمایید. بلکه در صورت بروز علایم خواب آلودگی (خمیازه های مکرر، احساس سنگینی پلک ها و سوزش چشم و سایر عوارض ذکر شده) بلافاصله خودرو را به محلی امن در کنار جاده هدایت نموده و استراحتی کوتاه کرده و پس از آن به مسیر خود ادامه دهید.