شبکه بهداشت و درمان فردیس

تاریخچه شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس از شکل‌گیری ساختار مستقل شهرستان تا توسعه زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی

 مقدمه

 شهرستان فردیس به‌عنوان یکی از شهرستان‌های پرجمعیت استان البرز، طی سال‌های گذشته همگام با رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی و افزایش نیازهای جامعه، شاهد تحولات گسترده‌ای در حوزه سلامت بوده است. با ارتقای فردیس به شهرستان در سال ۱۳۹۲، فصل جدیدی در مدیریت و ارائه خدمات سلامت در این منطقه آغاز شد و شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس در چارچوب دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان البرز، مسئولیت برنامه‌ریزی، مدیریت، ارائه و نظارت بر خدمات بهداشتی و درمانی جمعیت شهرستان را بر عهده گرفت. از آن زمان تاکنون، شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس با تکیه بر سرمایه انسانی متخصص و متعهد، توسعه زیرساخت‌های سلامت، گسترش مراکز و پایگاه‌های بهداشتی، اجرای برنامه‌های ملی سلامت، ارتقای خدمات پیشگیرانه و درمانی و افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت را در دستور کار قرار داده است. این مسیر در طول بیش از یک دهه، با رویدادهای مهمی همچون توسعه شبکه مراقبت‌های اولیه سلامت، اجرای برنامه تحول نظام سلامت، مقابله با همه‌گیری کووید-۱۹، توسعه مراکز خدمات جامع سلامت و در نهایت بهره‌برداری از نخستین بیمارستان دولتی شهرستان فردیس همراه بوده است. سال ۱۳۹۲؛ آغاز دوره جدید نظام سلامت در فردیس سال ۱۳۹۲ و ارتقای فردیس به شهرستان، یکی از نقاط عطف در تاریخ شکل‌گیری ساختارهای مدیریتی و اجرایی این منطقه به شمار می رود. با تشکیل شهرستان، ساختار شبکه بهداشت و درمان فردیس نیز با هدف برنامه‌ریزی منسجم‌تر و ارائه خدمات متناسب با نیازهای جمعیت شهرستان توسعه یافت و ارائه خدمات بهداشتی و اجرای برنامه‌های سلامت در قالب ساختاری مستقل‌تر دنبال شد. در این دوره، توسعه خدمات مراقبت‌های اولیه سلامت، سلامت خانواده، واکسیناسیون، مراقبت از مادران و کودکان، سلامت محیط و حرفه‌ای، پیشگیری و کنترل بیماری‌ها و ارتقای سواد سلامت جامعه، از محورهای اصلی فعالیت شبکه به شمار می رفت.

سال های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵؛ توسعه مراکز و پایگاه‌های سلامت در سال‌های ابتدایی فعالیت شبکه، توسعه کمی و کیفی خدمات سلامت با جدیت دنبال شد و همزمان با اجرای برنامه تحول نظام سلامت، تعداد مراکز و پایگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی در شهرستان افزایش یافت. گسترش مراکز و پایگاه‌های سلامت، زمینه دسترسی گسترده‌تر شهروندان به خدمات مراقبت‌های اولیه، سلامت خانواده، واکسیناسیون، مراقبت‌های مادر و کودک، سلامت روان، تغذیه، سلامت محیط و حرفه‌ای و برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌های واگیر و غیرواگیر را فراهم کرد. این روند، نقش مهمی در استقرار و تقویت نظام مراقبت‌های اولیه سلامت و افزایش دسترسی جمعیت شهرستان به خدمات بهداشتی داشت.

سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷؛ تثبیت ساختار شبکه و توسعه خدمات سلامت در این دوره، توسعه زیرساخت‌های بهداشتی و افزایش ظرفیت ارائه خدمات در مراکز و پایگاه‌های سلامت ادامه یافت. شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس در این سال‌ها با توسعه مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه‌های سلامت، خدمات متنوعی را در حوزه‌های سلامت خانواده، مراقبت از گروه‌های سنی مختلف، سلامت مادر و کودک، واکسیناسیون، سلامت روان، تغذیه، بهداشت محیط و حرفه‌ای، بیماری‌های واگیر و غیرواگیر و آموزش سلامت ارائه کرد. همچنین توسعه خدمات مرتبط با بیماری‌های رفتاری و HIV از دیگر اقدامات مهم این دوره بود و مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری شهرستان، خدمات آموزشی، مشاوره‌ای، مراقبتی و درمانی را به‌صورت رایگان به گروه‌های هدف ارائه کرد. همزمان، توسعه خدمات فوریت‌های پزشکی و تقویت ظرفیت‌های مورد نیاز برای ارائه خدمات سریع و به‌موقع به شهروندان نیز مورد توجه قرار گرفت.

سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹؛ گسترش فعالیت‌های نظارتی و مقابله با کرونا با ورود به سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹، فعالیت‌های شبکه در حوزه نظارت بر مراکز و اماکن، سلامت محیط، کنترل بیماری‌ها و صیانت از سلامت عمومی با جدیت بیشتری دنبال شد. در این دوره، شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس با اجرای برنامه‌های نظارتی و آموزشی، شناسایی و برخورد با فعالیت‌های فاقد مجوز در حوزه سلامت و نظارت بر مراکز ارائه‌دهنده خدمات، نقش مؤثری در حفظ سلامت عمومی جامعه ایفا کرد. مقابله با همه‌گیری کووید-۱۹ همزمان با شیوع بیماری کووید-۱۹، شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس وارد یکی از مهم‌ترین و گسترده‌ترین دوره‌های خدمت‌رسانی خود شد. غربالگری و شناسایی بیماران، پیگیری بیماران و افراد در تماس، آموزش و اطلاع‌رسانی عمومی، اجرای دستورالعمل‌های بهداشتی، نظارت بر مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی و اماکن عمومی، مراقبت و کنترل بیماری و اجرای برنامه ملی واکسیناسیون از جمله مهم‌ترین اقدامات شبکه در دوران همه‌گیری کرونا بود.در این دوره، کارکنان شبکه بهداشت و درمان، پزشکان، کارشناسان، مراقبین سلامت، بهورزان و سایر نیروهای حوزه سلامت با حضور مستمر و تلاش شبانه‌روزی، در خط مقدم مقابله با همه‌گیری قرار داشتند.

 سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱؛ توسعه زیرساخت‌ها و حرکت به سوی گسترش خدمات درمانی با ادامه برنامه‌های توسعه‌ای نظام سلامت و افزایش نیازهای جمعیت، توسعه زیرساخت‌های بهداشتی شهرستان با شتاب بیشتری دنبال شد. در این دوره، توسعه مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه‌های سلامت، افزایش ظرفیت خدمات مراقبت‌های اولیه، تقویت برنامه‌های پیشگیرانه و پیگیری روند تکمیل پروژه بیمارستان دولتی فردیس از مهم‌ترین اقدامات حوزه سلامت شهرستان بود. بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی؛ تحقق یک مطالبه مهم مردمی پروژه بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی فردیس، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی حوزه سلامت شهرستان محسوب می شود. این پروژه در سال ۱۳۹۰ کلنگ‌زنی و عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۹۵ آغاز شد. در ادامه، با تکمیل مراحل ساخت، تجهیز و آماده‌سازی، این پروژه به یکی از مهم‌ترین طرح‌های حوزه درمان استان البرز تبدیل شد. بهره‌برداری از این بیمارستان، دسترسی مردم شهرستان فردیس به خدمات بیمارستانی دولتی را وارد مرحله‌ای تازه کرد و گام مهمی در توسعه زیرساخت‌های درمانی شهرستان به شمار آمد. سال ۱۴۰۲؛ نقطه عطف توسعه بهداشت و درمان فردیس سال ۱۴۰۲ یکی از مهم‌ترین سال‌ها در تاریخ توسعه زیرساخت‌های سلامت شهرستان فردیس بود و دو رویداد مهم در این سال، فصل تازه‌ای را در حوزه بهداشت و درمان شهرستان رقم زد. افتتاح مرکز خدمات جامع سلامت وحدت در ۲۸ تیرماه ۱۴۰۲، مرکز خدمات جامع سلامت وحدت شهرستان فردیس با حضور مسئولان دانشگاه علوم پزشکی البرز و مسئولان شهرستان افتتاح شد. این مرکز با هدف توسعه دسترسی جمعیت تحت پوشش به خدمات بهداشتی و مراقبتی راه‌اندازی شد و مجموعه‌ای از خدمات شامل واکسیناسیون، مراقبت‌های پیش از بارداری، دوران بارداری و پس از زایمان، خدمات مامایی، مراقبت از کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و سالمندان، سلامت روان، تغذیه، سلامت محیط و حرفه‌ای، مراقبت‌های دهان و دندان و غربالگری بیماری‌های غیرواگیر و سرطان‌های شایع را ارائه می کند. مرکز خدمات جامع سلامت وحدت همچنین سه پایگاه سلامت را تحت پوشش خود قرار داده است. در زمان افتتاح این مرکز، شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس دارای ۱۱ مرکز خدمات جامع سلامت بود که بخش قابل توجهی از خدمات سطح اول سلامت جمعیت شهرستان را پوشش می داد. افتتاح نخستین بیمارستان دولتی شهرستان فردیس (افتتاح رسمی بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی)مهم‌ترین رویداد حوزه درمان شهرستان در سال ۱۴۰۲،  بود. این بیمارستان در روز جمعه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۲ و همزمان با سفر رئیس‌جمهور وقت به استان البرز به‌صورت رسمی افتتاح شد. بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی با ظرفیت ۲۶۰ تخت، در زمینی به مساحت حدود ۲۹ هزار مترمربع و با زیربنایی حدود ۲۴ هزار مترمربع احداث شده است. این مجموعه دارای بخش‌های مختلف تخصصی و فوق‌تخصصی و خدماتی از جمله اورژانس، بخش‌های مراقبت ویژه، بخش‌های بستری، زنان، کودکان، زایمان، تصویربرداری و سایر خدمات تشخیصی و درمانی است. افتتاح این بیمارستان را می‌توان یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ سلامت شهرستان فردیس دانست؛ چراکه با بهره‌برداری از آن، ظرفیت قابل توجهی به زیرساخت‌های درمانی شهرستان افزوده شد و دسترسی شهروندان به خدمات بیمارستانی دولتی در داخل شهرستان گسترش یافت.

سال های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴؛ تثبیت خدمات و توسعه دسترسی پس از بهره‌برداری از بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی، دوره جدیدی در حوزه درمان شهرستان آغاز شد و توسعه و تثبیت خدمات بیمارستانی، افزایش ظرفیت خدمات تخصصی و ارتقای دسترسی مردم به خدمات درمانی در دستور کار قرار گرفت. همزمان، شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس توسعه خدمات سطح اول سلامت، مراقبت‌های اولیه، بیماریابی، واکسیناسیون، سلامت خانواده، جوانی جمعیت، سلامت مادر و کودک، سلامت روان، تغذیه، سلامت محیط و حرفه‌ای و برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌ها را دنبال کرد. یکی از اقدامات مهم این دوره، بازگشت واحد هاری شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس به مرکز خدمات جامع سلامت شهدای فردیس بود. این واحد از ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ مجدداً در محل مرکز خدمات جامع سلامت شهدای فردیس مستقر شد تا خدمات مربوط به پیشگیری و مراقبت پس از حیوان‌گزیدگی با دسترسی مناسب‌تر به شهروندان ارائه شود. در این دوره، نظارت بر مراکز و واحدهای ارائه‌دهنده خدمات سلامت و صیانت از سلامت عمومی نیز با جدیت ادامه یافت.

سال ۱۴۰۵؛ تداوم مسیر توسعه و ارتقای خدمات سلامت

در سال ۱۴۰۵، شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس با تکیه بر تجربیات سال‌های گذشته و با رویکرد ارتقای کیفیت خدمات، توسعه دسترسی و تقویت برنامه‌های پیشگیرانه، مسیر خدمت‌رسانی به مردم شهرستان را ادامه می دهد.

 مهم ترین محورهای فعالیت شبکه در این دوره عبارت‌اند از: توسعه و تقویت خدمات مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه‌های سلامت اجرای برنامه‌های سلامت خانواده و جوانی جمعیت واکسیناسیون و پیشگیری و کنترل بیماری‌های واگیر غربالگری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر ارائه خدمات سلامت مادر و کودک ارائه خدمات سلامت روان و مشاوره ارائه خدمات تغذیه و مراقبت‌های مرتبط ارتقای سلامت محیط و بهداشت حرفه‌ای نظارت بر مراکز و واحدهای ارائه‌دهنده خدمات سلامت پیشگیری و کنترل حیوان‌گزیدگی و هاری آموزش و ارتقای سواد سلامت جامعه مشارکت در پویش‌ها و برنامه‌های ملی سلامت توسعه همکاری با خیرین سلامت، دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های مردم‌نهاد تقویت هماهنگی میان بخش بهداشت و درمان برای ارتقای سلامت جمعیت شهرستان مدیران شبکه؛ بخشی از تاریخ سازمانی در طول سال‌های فعالیت شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس، مدیران و مسئولان مختلفی هدایت و راهبری این مجموعه را بر عهده داشته‌اند و هر یک در دوره مسئولیت خود در توسعه خدمات و زیرساخت‌های سلامت شهرستان نقش‌آفرینی کرده اند. ازجمله مدیران شبکه در سال‌های گذشته می‌توان به دکتر محمدرضا ترابی و پس از ایشان دکتر پانته‌آ عینی اشاره کرد. در ادامه، دکتر رسول اسمی نیز با حکم آقای دکتر صیادی رئیس دانشگاه علوم پزشکی البرز به‌عنوان سرپرست شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس منصوب شد و مسئولیت راهبری و توسعه برنامه‌های بهداشتی و درمانی شهرستان را بر عهده گرفت.

مهم ترین نقاط عطف تاریخ سلامت فردیس

 ۱۳۹۲: ارتقای فردیس به شهرستان و شکل‌گیری دوره جدید ساختار مدیریتی و اجرایی حوزه سلامت شهرستان

 ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵: توسعه مراکز و پایگاه‌های سلامت و گسترش خدمات مراقبت‌های اولیه سلامت

 ۱۳۹۵: آغاز عملیات اجرایی پروژه بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی پس از کلنگ‌زنی پروژه در سال ۱۳۹۰

 ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹: توسعه خدمات شبکه، گسترش مراکز و پایگاه‌های سلامت، توسعه خدمات مشاوره‌ای و تقویت برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری ها

 ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱: اجرای گسترده برنامه‌های مقابله با همه‌گیری کووید-۱۹، غربالگری، مراقبت، واکسیناسیون و کنترل بیماری

 ۱۴۰۱: آغاز ساخت مرکز خدمات جامع سلامت وحدت و شتاب گرفتن روند تکمیل بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی

 ۱۴۰۲: افتتاح مرکز خدمات جامع سلامت وحدت در تیرماه و افتتاح رسمی بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی در آذرماه؛ دو رویداد مهم در توسعه زیرساخت‌های سلامت شهرستان

 ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴: تثبیت و توسعه خدمات بیمارستانی، تقویت خدمات سطح اول سلامت و استمرار برنامه‌های بهداشتی و نظارتی

 ۱۴۰۵: تداوم مسیر توسعه خدمات سلامت، ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی، تقویت برنامه‌های پیشگیرانه و افزایش دسترسی مردم به خدمات بهداشتی و درمانی

جمع‌بندی

 شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس طی بیش از یک دهه فعالیت، همگام با رشد جمعیت و تغییر نیازهای سلامت جامعه، مسیر پویایی از توسعه و پیشرفت را پشت سر گذاشته است. این مسیر از شکل‌گیری ساختارهای مدیریتی و اجرایی شهرستان و توسعه مراکز و پایگاه‌های سلامت آغاز شد، با گسترش خدمات مراقبت‌های اولیه و برنامه‌های پیشگیرانه ادامه یافت، در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ با تلاش گسترده کارکنان نظام سلامت وارد مرحله‌ای ویژه شد و در نهایت با افتتاح بیمارستان شهید حاج قاسم سلیمانی، فصل تازه‌ای از توسعه خدمات درمانی در شهرستان فردیس رقم خورد. امروز شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس با بهره‌گیری از ظرفیت نیروی انسانی متخصص و متعهد، مراکز و پایگاه‌های بهداشتی، مجموعه بیمارستانی و درمانی شهرستان و در چارچوب سیاست‌ها و برنامه‌های دانشگاه علوم پزشکی البرز، مسئولیت مهم تأمین، حفظ و ارتقای سلامت جمعیت شهرستان را بر عهده دارد. بی تردید آنچه امروز در حوزه سلامت شهرستان فردیس به‌عنوان مجموعه‌ای گسترده از خدمات بهداشتی و درمانی در اختیار مردم قرار دارد، حاصل تلاش و همراهی مجموعه‌ای از مدیران، پزشکان، پرستاران، کارشناسان، مراقبین سلامت، بهورزان، کارکنان اداری و پشتیبانی، خیرین سلامت، مسئولان شهرستان و تمامی خدمتگزارانی است که طی سال‌های گذشته در مسیر ارتقای سلامت مردم فردیس گام برداشته‌اند.

 روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان فردیس