دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی البرز

شبکه بهداشت و درمان فردیس

emam
جهش تولید با مشارکت مردم
01 شهریور 1405 English
bg
  • 1404/04/17 - 09:55
  • - تعداد بازدید: 37
  • - تعداد بازدیدکننده: 37
  • زمان مطالعه : 9 دقیقه

شهادت حضرت سید الساجدین، زین العابدین علیه السلام تسلیت باد

گزیده ای از زندگینامه امام سجاد (ع) بمناسبت سالروز شهادت

علی بن حسین، به نام امام سجاد و زین العابدین شناخته می‌شوند. ایشان چهارمین امام شیعیان بودند و در طول ۳۴ سال امامت داشتند. ایشان در واقعه کربلا حضور داشت، اما به دلیل بیماری، در جنگ شرکت نکرد. پس از شهادت امام حسین، ایشان به همراه اسیران کربلا به کوفه و سپس به شام منتقل شدند.
امام زین العابدین علیه السلام زمانی دیده به جهان گشود که زمام امور در دست جد بزرگوارش امام علی بن ابیطالب علیه السلام بود. آن حضرت ۳ سال از خلافت علوی و حکومت چند ماهه امام حسن علیه السلام را درک کرد. امام سجاد علیه السلام در عاشورای سال ۶۱ هجری قمری حضور داشت و در آن واقعه به صورتی معجزه آسا نجات یافت و پس از شهادت پدرش امام حسین علیه السلام مسئولیت زمامداری شیعیان از جانب خدا بر عهده او گذاشته شد و از آن روز تا روزی که به شهادت رسید زمامدارانی چون یزید بن معاویه، عبدالله بن زبیر، معاویه بن یزید، مروان بن حکم، عبدالملک بن مروان و ولید بن عبدالملک، معاصر بود امام سجاد علیه السلام در اوضاع ناگوار اجتماعی آن روز که ارزش های دینی دست خوش تغییر و تحریف امویان قرار گرفته بود، مهمترین کار خویش را در زمینه برقراری پیوند مردم با خدا، با دعا آغاز کرد چنین بود که مردم تحت تأثیر رو حیات آن حضرت قرار گرفتند و شیفته مرام و روش او شدند و بسیاری از طالبان علم و دانش در مسلک راویان حدیث او در آمدند و از سرچشمه زلال دانش وی که برخاسته از علوم رسول خدا (ص) و امیرالمؤمنین علیه السلام بود، 
بهره ها جستند شرایط، مقتضیات و رسالتها در عصر امام سجاد علیه السلام اقتدار حکومتهای جبار و ظالم عصر، نظارت شدید و سختگیریهای بسیار بر مخالفان سیاسی بویژه شیعیان، سرکوبی قیامها با کشتارهای بی رحمانه، جهالت سیاسی و مذهبی مردم، شیوع بی دینی و مفاسد اخلاقی، و قلت یاران و مجاهدان واقعی، از جمله موانعی بودند که نگذاشتند امام سجاد علیه السلام به صورت مسلحانه قیام کنند مردم مسلمان عصر امام علیه السلام به علت تبلیغات و فعالیتهای سیاسی و فرهنگی حکومتهای نامشروع در برابر حقایق سیاسی و مذهبی در نهایت جهالت و بی دینی به سر می بردند. بدعتها و عقاید گمراه کننده و باطل به عنوان احکام و عقاید مذهبی، مورد اعتقاد و عمل مسلمانان قرار گرفته بود در چنین شرایطی، بزرگترین و مهمترین مسئولیت امام سجاد علیه السلام، احیای مجدد اسلام ناب محمدی (ص)، تبیین جایگاه امامت و رهبری اهل بیت علیه السلام، مبارزه با جهالت سیاسی و مذهبی مردم و تربیت مجاهدان واقعی بود امام علیه السلام می باید در برابر حقایق سیاسی اسلام روشنگری می کردند بویژه که درباره امامت و رهبری و افشاگری علیه حکومتهای غاصب و ظالم و ترویج فرهنگ جهاد و شهادت لازم بود که شیعیان و مسلمانان را برای مبارزه و جهاد علیه ظلم، بدعت و گمراهی آماده می ساختند آن حضرت موفق شدند که در سخت ترین شرایط و با استفاده از ظریفترین شیوه های تبلیغاتی و مبارزاتی، در اهداف خویش موفق و پیروز شوند سرانجام امام علیه السلام در راه پایداری و استقامت در این جهاد مقدس، به مقام والای شهادت نایل شدند نقش امام سجاد در تربیت موالی "موالی" یعنی: عده ای از ایرانیان که به عراق آمده و در آنجا با تشیع آشنا شده. همچنین از جمله موضوع شایع در قرن اول و دوم هجری تربیت موالی بود. این افراد عمدتاً به علت داشتن استعداد مناسب و نیز آمادگی کسب علم و نیز با احساس ضعفی که ایشان در برابر عرب ها داشتند و درصدد بودند که آن را جبران کنند، به خوبی در زمینه حدیث کار کردند و در نتیجه توانستند در مدت زمانی کوتاه از فقها و محدثین مراکز عمده اسلامی شوند. این افراد در خانواده های مختلف عرب، تربیت شده بودند که طبعاً انگیزه های سیاسی و مذهبی جاری و مرسوم در آن قبایل و عشیره ها، به اینان نیز سرایت کرده بود، به ویژه کوفه، بیشتر گرایش شیعی داشت و "موالی" آن نیز چنین بودند، از این رو اهل بیت علیهم السلام نیز از این ویژگی برای تربیت موالی استفاده کردند در این میان، سیاست علی بن الحسین علیه السلام شایان توجه بسیار است. 
امام می کوشید تا در مدینه، با تربیت طبقه "موالی"، راه را برای آینده باز کند. و اسلام صحیح و سلیم را به آنان (که زمینه کافی داشتند) انتقال دهد، پس با شخصیتی که امام داشت به شایسگی می توانست در روحیه موالی اثر بگذارد و احساسات شیعی را به آنان انتقال دهد استاد "سید جعفر مرتضی" در تشریح سیاستهای امام سجاد علیه السلام و به منظور بخشیدن حیاتی نوین به مکتب جعفری، اشاره به این نکته دارد که آن حضرت غلامان را می خرید و آنان را آزاد می کرد، به طوری که به نوشته "سید الاهل" : غلامان این مسئله را دریافته، شور و شوق فراوانی داشتند که مشمول اقدام امام شوند. امام نیز در هر سال و ماه و روز و به مناسبت هرحادثه، آنان را آزاد می ساخت. به طوری که درمدینه قریب به یک لشگر از موالی آزاد شده و کنیزکان رهایی یافته، به سر می بردند که تمامی آنها از موالی امام سجاد علیه السلام بودند. و شمار آنها به ۵۰ هزار تن یا بیشتر می رسید مؤلف محترم "اعیان شیعه" نیز می نویسد: او سودانیان را می خرید، حال آنکه هیچ نیازی به آنان نداشت. استاد "سید جعفر مرتضی" پس از ذکر این مطالب نتایج متعددی از این مسئله می گیرد و می نویسد: یعنی نتیجه چنین سیاستی، این بود که موالی، اهل بیت علیهم السلام نمونه های انسانیت و اسلامیت به شمار می رفتند. و آمادگی کامل داشتند تا در شرایط گوناگون در کنار آنها قرار بگیرند، شواهدی نیز وجود دارد که نشان می دهد "موالی" در مواقعی که علویین مورد ظلم قرار می گرفتند و یا بعضی از حکام به آنها ستم می کردند، به یاری آنها می شتافتند.

واقعه کربلا

با توجه به تاریخ‌ نگاران، امام سجاد (علیه السلام) در روزی که واقعه کربلا رخ داد و امام حسین (علیه السلام) و یارانش به شهادت رسیدند، ۲۳ ساله بود.در آن روز، وضعیت امام سجاد به گونه‌ای بد بود که در برخی موارد، تلاش می‌شد تا او را به شهادت برسانند. اما حمید بن مسلم با اظهار این که او بیماری دارد و همین برای ایشان کفایت می‌کند، از کشتن امام سجاد (ع) توسط سپاهیان شمر پس از شهادت امام حسین (ع) جلوگیری کرد.بر اساس گزارش حمید بن مسلم، او پیوسته به مراقبت از امام سجاد (ع) مشغول بود تا از شهادت ایشان جلوگیری کند.

پس از وقوع واقعه کربلا، امام سجاد (علیه السلام)، حضرت زینب و اهل بیت امام حسین (علیه السلام) را به اسارت در آوردند و آنها را به سوی کوفه و سپس شام منتقل کردند. در زمانی که اسیران را از کربلا به کوفه می‌بردند، امام سجاد (ع) به دلیل بیماری شدیدی که داشتند و ناتوانی در نگه‌داری خود بر پشت شتر، هر دو پایش را به شکم شتر بستند.

در مسجدی در شام، امام سجاد (علیه السلام) یک خطبه ایراد داد و خود را همراه با پدر و جد خود به مردم معرفی کرد. او به شامیان اظهار کرد که آنچه یزید و مأموران او ادعا کرده‌اند، درست نیست.پدر او یعنی امام حسین (علیه السلام) یک بیگانه نبوده و هدف او از قیام، ایجاد تقسیم و اختلاف در جامعه مسلمانان نبود، بلکه برای دعوت به حقیقت و اصول اسلام و برای رفع بدعت‌ها و اشتباهاتی که در دین پدید آمده بود، به پاخاسته بود.او با پاکی و سادگی عصر جد و جدانش را به دست آورد.

این خطبه نشان از تلاش امام سجاد (ع) برای تصحیح مفاهیم و اصول دین در آن زمان دارد.

در برخی منابع گزارش شده است که یزید پس از شهادت امام حسین و یارانش، از امام سجاد درخواست کزد تا راهی را جهت توبه و جبران به اون نشان دهد، حضرت نیز نماز غفیله را به او پیشنهاد کرد.حضرت زینب از اینکار امام سجاد تعجب و سوال کردند: چرا راه توبه به قاتلان حضرت را نشان میدهد که امام سجاد فرمودند یزید هرگز موفق به توبه نخواهد شد.

رخداد های مهم

بعد از وقوع واقعه کربلا، در دوران امام سجاد (علیه السلام)، اتفاقات مهمی رخ داد:

● یکی از این اتفاقات در سال 63 قمری به نام “واقعه حره” رخ داد. مردم مدینه علیه حکومت امویان قیام کردند، اما امام سجاد (علیه السلام) در ابتدای این شورش از مشارکت در آن دست برداشت و با مردم همراه نشد، زیرا او می‌دانست که پایان این قیام موفق نخواهد بود.

● همچنین، نهضت توابین یکی دیگر از جنبش‌های مهمی بعد از واقعه کربلا بود. افراد در این جنبش به پیروزی خود امامت جامعه را به اهل بیت (علیهم السلام) واگذار کردند.

● در مورد قیام مختار نیز که سومین جنبش مهم پس از واقعه کربلا بود، ارتباط امام سجاد (علیه السلام) با این جنبش موجب ابهام شده است. گفته می‌شود که مختار پس از موفقیت در جلب شیعیان در کوفه، از امام سجاد (علیه السلام) استمداد جست، اما امام به این درخواست روی خوش نشان نداد.

آثار امام سجاد (ع)

صحیفه سجادیه

صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای از دعاهای امام سجاد (علیه السلام) است که در آن می‌توان تصویر اجتماع آن زمان، به ویژه در مدینه را مشاهده کرد.این دعاها شامل بیزاری از رفتارها و سخنان ناپسند مردمان آن دوران، و پناه‌جویی به خدا از آنچه او مشاهده و شنیده است، و همچنین راهنمایی برای زندگی در راه ایمان و قرآن و پاکیزگی روحی است.ترجمه‌های متعددی از صحیفه سجادیه به زبان‌های مختلف انتشار یافته است، از جمله زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسوی و دیگر زبان‌ها.

شهادت امام سجاد (ع)

تاریخ دقیق شهادت امام سجاد (علیه السلام) مشخص نیست؛ برخی آن را سال ۹۵ ق و برخی دیگر ۹۴ ق معین کرده‌اند. همچنین، در مورد روز شهادت امام سجاد (علیه السلام) نیز تفاوت‌هایی وجود دارد، از جمله ۱۲ محرم و ۲۵ محرم.در منابع دیگر هم گزارش‌هایی درباره ۱۸، ۱۹ و ۲۲ محرم به چشم می‌خورد.

شهادت امام سجاد (علیه السلام) به دستور ولید بن عبد الملک و با استفاده از سم گزارش شده است. مزار او در قبرستان بقیع در کنار مزار امام حسن مجتبی (علیه السلام)، امام محمد باقر (علیه السلام) و امام جعفر صادق (علیه السلام) قرار دارد. سن امام هنگام شهادت ۵۷ سال اعلام شده است.امام سجاد علیه السلام دو سال از مدت عمر خود را در زمان حضرت علی، ده سال را در زمان امام حسن و ده سال را در خدمت امام حسین علیه السلام سپری کرده اند.و مدت امامتشان 34 یا 35 سال بوده است.

 
 
 
 
 
 
  • گروه خبری : آخرین اخبار و اطلاعیه ها,اخبار
  • کد خبر : 342553
کلمات کلیدی
ادمین شبکه بهداشت فردیس
خبرنگار

ادمین شبکه بهداشت فردیس

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید

تغییر اندازه فونت:

تغییر فاصله بین کلمات:

تغییر فاصله بین خطوط:

تغییر نوع موس:

تغییر نوع موس:

تغییر رنگ ها:

رنگ اصلی:

رنگ دوم:

رنگ سوم: