شبکه بهداشت و درمان فردیس

هفته پیشگیری از مسمومیت ها

یکم آبان: روز پیشگیری از بروز مسمومیت ناشی داروها

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شماره تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• با مصرف خودسرانه داروها بدون تجویز پزشک، سلامت خود را به خطر نیندازید.
•   مقادیر بالای برخی از داروهای به‌ ظاهر کم‌ خطر، می‌ توانند برای فرد به خصوص کودکان و افراد مسن کشنده باشد.
• شایع‌ترین علت بروز مسمومیت در جهان، مصرف داروها بیش از مقادیر درمانی می‌باشد.
• داروها را دور از دید و دسترس کودکان، در ارتفاع بالا و در کمد مجهز به قفل نگه‌ داری نمایید.

دوم آبان: روز پیشگیری از مسمومیت‌ها در کودکان

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شمارهٔ تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• به کودکان بیاموزید هیچ‌ چیزی ننوشند و یا نخورند مگر اینکه با اجازه بزرگسالان باشد.
• محصولات شیمیایی و شوینده، نفت و بنزین را همیشه در ظرف اصلی آن نگه داری کنید. هیچ‌ گاه این فرآورده‌ ها را در ظرف مواد خوراکی (مانند بطری نوشابه) نگه‌ داری نکنید. این عمل سبب خورده شدن اتفاقی این مواد توسط کودکان می‌ شود.
• داروهای خود را در مقابل چشم کودکان نخورید، چرا که کودکان از رفتار بزرگسالان تقلید می‌ کنند و ممکن است دور از چشم والدین داروها را به دهان ببرند.
• اگر به کودک خود دارو می‌ دهید به او تفهیم کنید که این دارو است و از کلماتی مثل آب‌ نبات، شکلات و یا خوراکی استفاده نکنید.

سوم آبان: روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از گازها و منوکسید کربن

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شمارهٔ تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• مسمومیت با منوکسیدکربن یکی از مرگبارترین انواع مسمومیت‌ ها است. برای پیشگیری از بروز آن توصیه‌ های ایمنی در مورد استفاده از وسایل حرارتی را رعایت نمایید.
• سرد بودن لوله دودکش بخاری، دلیل بر خارج نشدن دود و گاز سمی است.
• استفاده از آب‌ گرم‌ کن نفتی یا گازی و یا دستگاه پکیج در داخل محیط حمام و یا محیط‌ های کوچک دربسته منجر به سوخت ناقص و مسمومیت با گاز خواهد شد.
• اولین اقدام در برخورد با فردی که با گاز منوکسیدکربن مسموم شده است، انتقال مصدوم به هوای آزاد است.

چهارم آبان: روز پیشگیری از مسمومیت با مواد غذایی، قارچ‌ها و گیاهان سمی

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شماره تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• نوعی از مسمومیت غذایی موسوم به «بوتولیسم» از کشنده‌ ترین انواع مسمومیت‌ ها می‌باشد. بوتولیسم در اثر مصرف مواد غذایی مانند سوسیس، کالباس، کنسرو ماهی، کنسرو ذرت، کنسرو لوبیا، کشک خام و عسل طبیعی که در شرایط نامناسب و غیربهداشتی تهیه و نگه داری شده‌ اند ایجاد می‌ شود.
• از مصرف کنسروهایی که در قوطی آن‌ها آثار نشت، برآمدگی، فرو رفتگی و زنگ زدگی مشاهده می‌شود خودداری کنید.
• مسمومیت با گیاهانی مانند خرزهره، دیفن باخیا، گل انگشتانه، آزالیا، شوکران و کرچک می‌ تواند کشنده باشد. در صورت وقوع مسمومیت با این گیاهان، بیمار را در اسرع وقت به نزدیک‌ ترین مرکز درمانی منتقل کنید.
• تشخیص قارچ‌ های سمی از انواع غیر سمی از روی شکل ظاهری آن‌ ها کاری دشوار بوده و نیاز به تجربه و تبحر دارد.  مسمومیت با قارچ‌ های سمی بسیار خطرناک است. از مصرف قارچ‌ هایی که نوع آن‌ ها را نمی‌ شناسید خودداری کنید.

پنجم آبان: روز پیشگیری از بروز مسمومیت با سموم دفع آفات نباتی و مواد شیمیایی

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شماره تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• قبل استفاده از فرآورده‌های شیمیایی و سموم مختلف، اعم از سموم خانگی یا صنعتی، برچسب روی بسته بندی را مطالعه نموده و سپس مصرف نمایید.
• در هنگام استفاده از مواد شیمیایی، فرآورده‌های شوینده و پاک کننده، پنجره‌ها را باز کنید تا هوا به خوبی در محیط جریان داشته باشد.
• هرگز سموم دفع آفات را در ظروف مشابه مواد خوراکی و آشامیدنی (مانند بطری نوشابه) نگه داری نکنید. هرگونه مصرف خوراکی با سموم دفع آفات را جدی بگیرید و بیمار را برای درمان در اسرع وقت به نزدیک‌ ترین مرکز درمانی منتقل کنید. توجه داشته باشید که علائم و نشانه‌ های مسمومیت با برخی از سموم می‌ تواند به‌ صورت تأخیری (۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از مصرف) ظاهر شوند.

ششم آبان: روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از گزیدگی جانوران سمی

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شماره تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• از پوشیدن لباس‌ هایی با رنگ روشن و استفاده از عطرهای تند در مناطقی که حشرات زیادی دارند، خودداری کنید؛ زیرا تمام این موارد باعث جذب زنبور‌ ها می‌ شود.
• در هنگام مارگزیدگی قبل از انتقال مصدوم به مرکز درمانی باید بیمار را آرام کنید و از حرکات بیش ‌ از حد او جلوگیری نمایید. مصدوم مارگزیده را باید از محل حادثه (جهت جلوگیری از حمله مجدد مار) دور کرد. عضو محل گزیدگی مار را باید بی‌ حرکت و هم‌ سطح یا کمی پایین‌ تر از سطح قلب نگه داشت. بستن یک نوار محکم و پهن، چند انگشت بالاتر از محل مارگزیدگی به‌ ویژه اگر محل گزیدگی در دست‌ ها یا پاها باشد، ضروری است.
• گزش عقرب می‌ تواند منجر به بروز درد شدید در ناحیه گزش شود اما علائم تهدیدکننده حیات و حوادث منجر به مرگ به ‌ ندرت رخ می‌ دهد. فرد عقرب‌ گزیده، به خصوص کودکان را در اسرع وقت به بیمارستان منتقل نمایید. برخی از عقرب‌ های بومی کشور ما در ناحیه خوزستان، کرمان و کاشان بسیار خطرناک‌ اند و فرد عقرب‌ گزیده برای تزریق سرم ضد زهر باید به بیمارستان منتقل شود.
• در صورت زنبور گزیدگی، برداشتن سریع نیش از روی زخم، جهت جلوگیری از ورود بیشتر سم به محل زخم ضروری است. اقدام اولیه در گزش‌ های معمولی زنبور شستشوی محل زنبور گزیدگی با آب و صابون است. روی محل زنبور گزیدگی کمپرس سرد یا کیسه محتوی یخ قرار دهید و به‌ طور متوالی هر ۱۵ دقیقه یک‌ بار کیسه یخ را از روی پوست ‌ بردارید. از قرار دادن مستقیم یخ روی پوست اجتناب نمایید و از گرم کردن موضع بپرهیزید. اگر سابقه واکنش حساسیتی شدید به نیش زنبور دارید، با پزشک یا داروساز خود برای مقابله با آن مشورت کنید.   اگر فرد زنبورگزیده مشکل تنفسی، تورم شدید و سریع در محل گزش و یا سابقه واکنش حساسیتی شدید به نیش زنبورداشت، باید به پزشک مراجعه نماید

هفتم آبان: روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از سوء مصرف مواد مخدر، مواد محرک و الکل

• مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم البرز با شماره تلفن ۱۹۰ عهده دار پاسخگویی به سوالات دارویی و موارد مسمومیت به صورت تلفنی می‌باشد.
• مسمومیت با مواد مخدر یکی از مرگبارترین انواع مسمومیت‌ ها محسوب می‌ گردد. امروزه یکی از معضلات بشر، سوء­ مصرف مواد می­ باشد که می‌تواند منجر به بروز مشکلات مکرر شغلی، اجتماعی و قانونی گردد.
• استعمال سیگار در نوجوانان و جوانان، اولین گام در جهت حرکت به ‌ سوی اعتیاد و سوءمصرف مواد است.
• ناخالصی‌های موجود در انواع مواد مخدر، در برخی موارد از خود ماده مخدر مرگبارتر می‌باشند.
• استفاده خودسرانه از فرآورده‌های قاچاق و بدون مجوز جهت بدنسازی و پرورش اندام در جوانان، خطرابتلا به انواع اختلالات جسمی و روانی را برای مصرف کننده در بردارد.
• سوء مصرف استروئیدهای آنابولیک در جوانان، می‌تواند منجر به پرخاشگری و بروز رفتارهای ضداجتماعی در آن‌ها شود.