ولادت با سعادت دهمین اختر فروزان آسمان ولایت مبارك باد
امام هادی (ع) دهمین امام شیعیان> و دوازدهمین تن از چهارده معصوم (ع) است.
نام آن امام همام (ع)، علی است به سال ۲۱۲ ه.ق در نزدیکی مدینه تولد یافت و در ۴۱ سالگی به شهادت رسید.
پدر ارجمندش، امام محمد تقی (ع)، نهمین امام شیعیان است و مادرش سمانه است.
مشهورترین لقب>های مبارکش، هادی و نقی و کنیه>اش ابوالحسن ثالث است.
پدر ارجمندش، امام محمد تقی (ع)، نهمین امام شیعیان است و مادرش سمانه است.
مشهورترین لقب>های مبارکش، هادی و نقی و کنیه>اش ابوالحسن ثالث است.
اخلاقیات
امام دهم (ع) به پاکی زندگی و بندگی خدا شهره بود.
بیش>ترین ساعات شب و روز را به عبادت و طاعت می>گذرانید و از فضیلت>ها و ویژگی>های او، علم و حلم و کرم و هیبت و عظمت بود.
امام هادی (ع) پیروان خویش را از حسادت و بدزبانی و همنشینی با گمراهان بر حذر می>داشت. می>فرمود: دنیا به سان بازاری است که برخی در آن - برای آخرت خویش - سود می>برند و برخی زیان می>کنند.
او با زهد و پارسایی کامل در دنیا می>زیست و به جذبه>ها و لذّت>های مادّی میل نمی>کرد.
فضیلت>های امام دهم (ع) موجب گشت تا شیعیان شیفته او شوند و از آن سو نیز، دشمنان به مدح و ستایش>اش دهان بگشایند.
بیش>ترین ساعات شب و روز را به عبادت و طاعت می>گذرانید و از فضیلت>ها و ویژگی>های او، علم و حلم و کرم و هیبت و عظمت بود.
امام هادی (ع) پیروان خویش را از حسادت و بدزبانی و همنشینی با گمراهان بر حذر می>داشت. می>فرمود: دنیا به سان بازاری است که برخی در آن - برای آخرت خویش - سود می>برند و برخی زیان می>کنند.
او با زهد و پارسایی کامل در دنیا می>زیست و به جذبه>ها و لذّت>های مادّی میل نمی>کرد.
فضیلت>های امام دهم (ع) موجب گشت تا شیعیان شیفته او شوند و از آن سو نیز، دشمنان به مدح و ستایش>اش دهان بگشایند.
دلائل امامت
درباره امامت آن حضرت، اخبار و احادیث فراوانی نقل است.
پیامبر اسلام (ص) در روایتی، دهمین وصی خویش را علی بن محمد (ع) خوانده است.
نیز امام نهم (ع) به صراحت از امامت او سخن گفته است و همچنین در وصیت، پیش از شهادت، آشکار و صریح آن حضرت را جانشین خود خوانده است.
چون امام جواد (ع) خواست وصیت کند، امام هادی (ع) کودک بود. از این رو، عبداللَّه بن مساور از سوی امام جواد (ع) مأمور شد برخی امور اجرائی شیعیان را بر عهده گیرد تا هنگامی که ایشان به بلوغ رسد. برخی کسان مانند احمد بن ابوخالد و حسن بن محمد- مشهور به جوّانی- و نصیر خادم بر این وصیت گواه بودند.
افزون بر آنکه نصوص معتبر بر امامت امام هادی (ع) شهادت می>دهند، برجستگی و ویژگی >های شخصی آن حضرت نیز دلیلی روشن بر این حقیقت است.
آن امام همام (ع) در علم و عمل، از همه مردمان روزگار خویش برتر بود و هیچ خطا و گناه و نسیانی از او ندیدند و دعایش با استجابت قرین بود و معجزه>ها و کرامت>ها به ظهور رسانید.
پیامبر اسلام (ص) در روایتی، دهمین وصی خویش را علی بن محمد (ع) خوانده است.
نیز امام نهم (ع) به صراحت از امامت او سخن گفته است و همچنین در وصیت، پیش از شهادت، آشکار و صریح آن حضرت را جانشین خود خوانده است.
چون امام جواد (ع) خواست وصیت کند، امام هادی (ع) کودک بود. از این رو، عبداللَّه بن مساور از سوی امام جواد (ع) مأمور شد برخی امور اجرائی شیعیان را بر عهده گیرد تا هنگامی که ایشان به بلوغ رسد. برخی کسان مانند احمد بن ابوخالد و حسن بن محمد- مشهور به جوّانی- و نصیر خادم بر این وصیت گواه بودند.
افزون بر آنکه نصوص معتبر بر امامت امام هادی (ع) شهادت می>دهند، برجستگی و ویژگی >های شخصی آن حضرت نیز دلیلی روشن بر این حقیقت است.
آن امام همام (ع) در علم و عمل، از همه مردمان روزگار خویش برتر بود و هیچ خطا و گناه و نسیانی از او ندیدند و دعایش با استجابت قرین بود و معجزه>ها و کرامت>ها به ظهور رسانید.
مدت امامت
حضرت هادی (ع) پس از شهادت پدر به سال ۲۲۰ ه.ق منصب امامت را بر عهده گرفت و در آن روزگار، هشت ساله بود.
مدّت امامت ایشان ۳۳ سال طول کشید. ۱۳ سال در مدینه و ۲۰ سال در سامراء.
مدّت امامت ایشان ۳۳ سال طول کشید. ۱۳ سال در مدینه و ۲۰ سال در سامراء.
خلفای هم عصر
در زمان امامت امام هادی، شش خلیفه عباسی بر مسند قدرت نشستند:
۱. معتصم
۲. واثق
۳. متوکل
۴. مُنتصَر
۵. مستعین
۶. مُعتَزّ
۱. معتصم
۲. واثق
۳. متوکل
۴. مُنتصَر
۵. مستعین
۶. مُعتَزّ
خصوصیات دوران امامت
روزگار امام دهم (ع) از حساس>ترین دوران حیات شیعه است. ویژگی این دوران، ستم جانکاه و استبداد کامل دستگاه خلافت است.
متوکل از خودکامه>ترین خلفای عباسی، در این روزگار حکومت می>کرد و دشمنی و کینه ویژه>ای با خاندان پیامبر (ص) داشت.
در عهد او شیعیان به سختی می>زیستند و بی>حرمتی>ها و ستم>های فراوانی به آنان روا می>شد. متوکل آشکارا به ساحت مقدّس علی بن ابی طالب(ع) اهانت کرد و حرم شریف حضرت حسین بن علی (ع) را ویران ساخت و امام هادی (ع) را به سختی زیر نظر داشت و به هر بهانه>ای ایشان را احضار می>کرد و آزار می>داد.
او مردم مدینه و مکه را از معاشرت با علویان منع کرد. اگر کسی> کمکی به شیعیان می>رسانید، به سختی عقوبت می>شد.
وضعیت مالی شیعیان بسیار مشقت بار بود به گونه>ای که گفته>اند زنان علوی برای نماز گزاردن به حد کفاف چادر نداشتند و گاه یک چادر را میان خود می>گرداندند و به نوبت نماز می>گزاردند.
هر چند امام هادی (ع) در این ایام به گونه پیوسته در زندان نبود، حکومت به سختی از ایشان مراقبت می>کرد و رفتار آن حضرت را به صورتی دقیق زیر نظر داشت. ماموران حکومتی بارها به ناگاه خانه امام (ع) را می>جستند تا شاید بهانه>ای برای آزار ایشان بیابند.
حکومت عباسی از این گذر می>خواست بر شخصیت امام (ع) آسیب بزند و ایشان را از چشم مردم بیندازد و با آزار یاران و شیعیان امام (ع) مکتب تشیع را از پیشرفت باز دارد.
متوکل از خودکامه>ترین خلفای عباسی، در این روزگار حکومت می>کرد و دشمنی و کینه ویژه>ای با خاندان پیامبر (ص) داشت.
در عهد او شیعیان به سختی می>زیستند و بی>حرمتی>ها و ستم>های فراوانی به آنان روا می>شد. متوکل آشکارا به ساحت مقدّس علی بن ابی طالب(ع) اهانت کرد و حرم شریف حضرت حسین بن علی (ع) را ویران ساخت و امام هادی (ع) را به سختی زیر نظر داشت و به هر بهانه>ای ایشان را احضار می>کرد و آزار می>داد.
او مردم مدینه و مکه را از معاشرت با علویان منع کرد. اگر کسی> کمکی به شیعیان می>رسانید، به سختی عقوبت می>شد.
وضعیت مالی شیعیان بسیار مشقت بار بود به گونه>ای که گفته>اند زنان علوی برای نماز گزاردن به حد کفاف چادر نداشتند و گاه یک چادر را میان خود می>گرداندند و به نوبت نماز می>گزاردند.
هر چند امام هادی (ع) در این ایام به گونه پیوسته در زندان نبود، حکومت به سختی از ایشان مراقبت می>کرد و رفتار آن حضرت را به صورتی دقیق زیر نظر داشت. ماموران حکومتی بارها به ناگاه خانه امام (ع) را می>جستند تا شاید بهانه>ای برای آزار ایشان بیابند.
حکومت عباسی از این گذر می>خواست بر شخصیت امام (ع) آسیب بزند و ایشان را از چشم مردم بیندازد و با آزار یاران و شیعیان امام (ع) مکتب تشیع را از پیشرفت باز دارد.
فعالیت>های امام برای ترویج مذهب تشیع
نشر معارف دینی و دفاع از حقانیت شیعه در آن روزگار، تدبیر خردمندانه و سنجیده>کاری طلب می>کرد. امام هادی (ع) برای دست یافتن بدین هدف، فعالیت>های خویش را در دو بخش سامان داد:
پاسخگویی به شبهات مخالفان
بهره>گیری از هر گونه فرصتی که پیش می>آمد برای بازنمودن باورهای حق شیعه یکی از تاکتیک های تبلیغی امام (ع) بود
این فرصت>ها معمولًا از گذر شرکت امام در مجالس علمی و پاسخگویی>های ایشان به شبهه>های مخالفان رخ می>نمود
پشتیبانی معنوی و مادّی شیعیان
امام در این بخش از فعّالیت>های خویش، نیازهای فکری و معیشتی پیروان خویش را بر می> آورد و معارف حقّ تشیع را به آنان می>آموخت و بنیه دینی>شان را توانمند می>ساخت.
با الهام از تعالیم امام هادی (ع) بود که برخی علویان، علیه عباسیان می>شوریدند و حکومت را به زحمت می>انداختند.
امام هادی (ع) با فداکاری و کوشش پیوسته، اسلام راستین را از گزند تحریف و تصحیف مصون داشت و مشتاقان تعالیم دینی را از آن بهره>مند ساخت و جایگاه والای امامت در آیین اسلام را برای مؤمنان عصر خویش تبیین کرد.
نحوه شهادت
فعّالیت>های امام هادی (ع) به هیچ روی، خوشایند عبّاسیان نبود. آن حضرت پیوسته در معرض آزارها و مزاحمت >های حکومت بود تا سرانجام مُعتَزّ تصمیم بر قتل امام (ع) گرفت.
درباره چگونگی شهادت> امام (ع) نقل کرده>اند که با زهری کشنده و به دست عوامل خلیفه در سال ۲۵۴ ه.ق و در شهر سامراء به شهادت رسید. مرقد پاک و مطهر آن حضرت در همان شهر جای دارد.
درباره چگونگی شهادت> امام (ع) نقل کرده>اند که با زهری کشنده و به دست عوامل خلیفه در سال ۲۵۴ ه.ق و در شهر سامراء به شهادت رسید. مرقد پاک و مطهر آن حضرت در همان شهر جای دارد.
